یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٨ - اسلام - عظمت و انحطاط مسلمانان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٩٧

منتسکیو کتابی در این زمینه نوشته و دکتر شفق خلاصه عقاید او را در دو صفحه شرح داده است.

مثل اینکه مترجم روح القوانین آن کتاب را به نام ملاحظات در باب عظمت و انحطاط روم ترجمه کرده است. تحقیق شود.

رابطه این جهت [١] با تفقه در دین- رجوع شود به ورقههای تفقه و تفکر.

رجوع شود به کتاب تاریخ تمدن ویل دورانت، جلد ١١، فصل مربوط به این مطلب و به تاریخ تمدن اسلام گوستاو لوبون، فصل مربوط به این مطلب و مخصوصاً به کتاب ماذا خسر العالم بانحطاط المسلمین.

اسلام - عظمت و انحطاط مسلمانان

١. مسلمانان به دوره پرافتخاری از عظمت رسیدند و مشعلدار تمدن و فرهنگ و مردمی [٢] شدند و خدمات گرانبهایی به بشریت کردند، به اوج عزت رسیدند.

شهادت مورخان و ناظران به این مطلب.

٢. مسلمانان امروز حداکثر انحطاط را دارا میباشند، از اذلّ اقوام عالمند. این مطلب هم آنقدر واضح است که احتیاجی به توضیح ندارد.

٣. چه چیز سبب ترقی و عظمت مسلمانان شد و چه چیز سبب [تنزل] و انحطاط آنها شد؟ آیا عامل عظمت و انحطاط آنها یکی است آنطور که گوستاو لوبون مدعی است، یا عامل عظمت آنها با عامل