یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٦ - یادداشت اسلام و نیازهای جهان امروز

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٩٥

به دلیل این است که مورد نیاز نیست، زیرا گاهی چیزی به علل قسری نابود میشود). معنی دیگر این که اشیاء ممکن است اصل پیدایششان بنا بر اصل احتیاج به آنها نباشد، بلکه فقط قابلیت آنها و امکان ذاتی و استعدادی آنها برای پیدایش کافی است که به وجود بیایند ولی برای بقاء آنها مورد نیاز بودن آنها شرط بقاء آنهاست. به عبارت دیگر ملایمت و سازگاری آنها با اشیاء دیگر بلکه بالاتر از سازگاری، مورد نیاز بودن آنها و رافع بودن آنها یکی از احتیاجات مجموعه هستی را- که به صورت یک واحد است- شرط ادامه یافتن وجود آنهاست. در جهان هستی، یک شیء بدون اینکه وجودش در حفظ و بقاء یک مجموعه مفید و مؤثر باشد و به عبارت دیگر مورد نیاز باشد قابل بقا و دوام نیست.

بهطور کلی در قرآن کریم حق و حقیقت در نهایت امر پیروز، و باطل، پوچ و از بین رفتنی معرفی میشود. این مطلب گاهی به همین صورت پیروزی خود حق بر باطل بیان شده است، مثل: جاء الحق و زهق الباطل ان الباطل کان زهوقاً یا: بل نقذف بالحق علی الباطل فیدمغه فاذا هو زاهق یا: فأما الزبد فیذهب جفاء و أما ما ینفع الناس فیمکث فی الارض ... و گاهی به صورت پیروزی طرفداران حق بیان میشود، مثل این که میفرماید: و لقد سبقت کلمتنا لعبادنا المرسلین. انهم لهم المنصورون. و ان جندنا لهم الغالبون.

این اصل، نوعی خوشبینی به نظام هستی میدهد.

٢. مولوی میگوید: