یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٧ - تکامل اجتماعی و معنوی - ظرفیت بی نهایت انسان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٩٦

آرزو و دل سرچشمه میگیرد. این خصوصیت و تساوی بی نهایت ابسیلون مخالف مسلّمترین علوم یعنی ریاضیات است و هم در برابر هردو اصل ترمودینامیک قد علم میکند؛ نه با محدودیت و ثبات در کمّیت جور میآید و نه با انحطاط و تنزل در کیفیت. قابلیت و ظرفیت و تولیدات انسان، عکس هردو قانون است.

ص ٥٤:

پیدایش حیات بر روی زمین ... اولین گام در طریق وادی بی نهایت و راه انداختن ابسیلون به سوی بینهایت است، چه در عالم حیات حتی در پستترین مراتب آن، اولًا مقاومت در برابر مرگ و نیستی ریخته میشود (تغذیه و نمو) و ثانیاً تولید مثل علاوه بر حفظ نسل و نوع، یک عمل تکثیر یا سیر به سوی بینهایت است. جهان جاندار میخواهد جهان بیجان را ببلعد و به صورت خود درآورد. حیات اصلًا یک نوع اشراق و اتصال یک بینهایت بر یک ابسیلون برای بزرگ کردن و تکثیر و تکبیر آن به سوی خود میباشد.

ص ٥٥:

تکامل و سیر به سوی بینهایت در نباتات و حیوانات از جنبه کمّی تنهاست. نیروی عضلانی و غریزه تولید مثل به آنها اجازه میدهد در صورت عدم برخورد به مانع و به شرط تأمین مواد لازم به لحاظ کمّیت و تعداد تا بینهایت بروند. ولی در مورد انسان، تکامل و تولید در جنبه کمّی و کیفی هردو است، مخصوصاً کیفی که به صورتهای مختلف دانش، تقوا، قدرت، سرمایه، صنعت، هنر، اراده و صفات دیگری که حد و اندازه