یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٦ - یادداشت مفهوم تکامل در تاریخ - جلسه اول

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٦٥

کیهان، ضمیمه ورقه شوروی- وضع آزادی و اختناق، قسمتهایی از نطق برژنف.

یادداشت مفهوم تکامل در تاریخ - جلسه اول

١. مقصد [١] چیست؟ به عقیده مارکسیستها رسیدن به جامعهای بدون تضاد است که به عقیده آنها مساوی است با رسیدن [به] جامعهای بدون حرکت. معنی این سخن این است که حد نهایی کمال انسان رسیدن به مرحلهای است که انسان از انسان بهره کشی نکند.

شک نیست که این یک مرحله است، ولی پس از این مرحله چه؟ اولًا بدون تضاد به قول شما کاری صورت نمیگیرد. ثانیاً «لیس وراء عبادان قریة» (رجوع شود به زمینه جامعه شناسی و به جدال با مدعی).

٢. رجوع شود به ص ١٠، مفهوم تکامل، سخن ضرابی: به موازات افزایش امکانات، افزایش دلهرهها، تنهاییها، ترسها، دلهرهها، دغدغهها، آدمکشیها هم بوده است ولو بهطور مدرنتر و در زیر پوشش کلمات شیکتر و روشهای نوتر. بشر همان حیوانی است که بوده است.

نظریه انکار

٣. طرح یک نظریه، نظریه امثال ضرابی که تکامل انسان در انسانیت امری محال است، طبیعت انسان بر شهوت پرستی و ستم است و تغییرناپذیر، بیخود نباید در فکر اصلاح و تکامل جامعه بود و چاره خودکشی است. جواب امثال جَزَنی این است که اینها عوارض مالکیت و تضاد ناشی از آن است، با رفتن اینها همه از بین میرود.

نظریه دیگر این است که علاج حیوانیت انسان به این است که انسان را به خودش و خدای انسان را به انسان بشناسانیم و بس [٢]