یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٦ - زمان و مقتضیات آن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٨٥

کودکی تا پیری باید محفوظ بماند، از قبیل زیادخوری و غذا قبل از هضم غذا خوردن، ولی مانعی ندارد که برای بچه چیزی پیشنهاد کند غیر آنچه برای پیر پیشنهاد میکند و بالعکس. اجتهاد در اسلام برای این خرده کاریهاست.

مجازاتها

٤٩. یکی از مباحث مربوط به بحث ما مجازاتهای اسلامی است، از قبیل دست بریدن و اعدام و تازیانه زدن. در اینجا اشکالات ناشی از جهالت، زیاد است. چرا قوانین جزایی ما را تغییر دادند که حالا قوانین مدنی را میخواهند تغییر دهند؟

حی علی خیرالعمل

یکی دیگر از مسائل که مربوط به تاریخ اسلام است و اجتهاد جاهلانهای است الغاء «حی علی خیر العمل» است از اذان.

قیاس

یکی دیگر اعمال قیاس ابوحنیفه است. از این نظر رجوع شود به جلد ١١ تاریخ تمدن ویل دورانت (جلد مربوط به تاریخ اسلام) بحث مربوط به فقهای اسلام.

منابع اخلاق جنسی

٥٠. رجوع شود به کتاب اخلاق زناشویی صفحه ١٣٦. مجموعاً از گفته راسل برمیآید که منبع اخلاق جنسی، عفاف، غیرت، لزوم پدر، دو چیز بلکه سه چیز بوده است: اطمینان پدری، عقاید مرتاضانه درباره خبیث بودن عشق، لزوم رعایت عواطف و حسادت پدر به خاطر انفاق بر فرزند. امروز هر سه عامل از میان رفته است، پس باید در اخلاق جنسی تجدید نظر کرد: اطمینان پدری با قرصهای ضد آبستنی تأمین میشود، عقیده خبیث بودن عشق از مسیحیت است و بطلان آن مدلّل شده، از لحاظ انفاقْ دولت جای پدر را میگیرد (ورقههای اخلاق جنسی).

٥١. رجوع شود به تمدن اسلام و عرب گوستاو لوبون، راجع به علل انحطاط مسلمین و اینکه آیا با بسط و گسترش تمدن اسلامی مقررات اسلامی غیرقابل عمل بود یا علت دیگری داشت؟ ایضاً رجوع شود به تاریخ تمدن ویل دورانت، بحث عظمت و انحطاط مسلمانان در کتاب ماذا خسر العالم بانحطاط المسلمین.

تفنن و ابتکار

٥٢. در دفتر ٨٩ به مناسبت بحث در تزکیه نفس و مبارزه با هوا و