یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٦ - تکامل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٤٥

مذهب و یک قبیله کوچک هواخواهان نیروی حیاتی و ثبات انواع و طرفدار مذهب.

در اینجا ملازمه بین ثبات انواع و طرفداری از مذهب تا حدی درست و مستند به کتاب مقدس! ولی ملازمه بین نیروی حیاتی و ثبات انواع از کجا؟ چرا فلسفه مکانیکی جنبه ضد روحی دارد؟ چرا قانون علیت ضد اصالت نیروی حیاتی شناخته شده؟ همه اینها چیزهایی است که شبح مخوف آن فکر یهودی را نشان میدهد.

(رجوع شود به نمره ١٨)

٢٩. در صفحه ٧٠٨ مختصری از فلسفه اسپنسر را شرح میدهد.

در صفحه ٧٠٩ مختصری مجدداً از فلسفه هاکل.

٣٠. فخر رازی میگوید دو نحو استدلال انبیا داشتند: خلق و هدایت.

تکامل

در دنباله بحثهایی که تحت عنوان «اصالت روح» و عنوان «قرآن و مسئلهای از حیات» [١] در نشریه سالانه و نشریه سه ماهه اول مکتب تشیع به عمل آمد، مقتضی میداند که مسئله «تکامل» را طرح نماید.

در کلمه «تکامل» یک جاذبه خاصی وجود دارد. یک قدرت تهییج مرموزی در این کلمه نهفته است که عقل و فکر را برمیانگیزد.

مثل این است که انسان به حسب طبع و قبل از آنکه دلیل قاطعی پیدا کند مایل است این نظریه را بپذیرد که اشیاء و موجودات این جهان روی قانون و سنت تکامل به وجود آمده و میآیند. حالا سرّ این مطلب چیست و چرا اینقدر در این کلمه جاذبه و کشش نهفته است، معلوم نیست.