یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٤٩ - فلسفه تاریخ از نظر قرآن - دانشگاه شیراز (٢٠/ ٨/ ٥٣)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٥٤٨

میرسد [١].

سه دوره تاریخ: شکار و شبانی، کشاورزی و پیشه وری، صنعتی و ماشینی

شعور مردم عامل زندگیشان نیست، بلکه برعکس زندگی اجتماعی مردم شعورشان را میسازد. فرد میپندارد که عقاید و آراء و فلسفه و تعصبات حزبی و علایق هنری خود را با استدلال منطقی بیطرفانه به دست آورده است و هرگز نمیداند که چگونه اوضاع اقتصادی در عمق خود پایههای زندگی او را نهاده است و به همه این عقاید و افکار، شکل و قالب میبخشد.

٩. عامل تربیت (ص ٢٨٠)

فلسفه تاریخ از نظر قرآن - دانشگاه شیراز (٢٠/ ٨/ ٥٣)

تعریف تاریخ، علم تاریخ، فلسفه تاریخ

تاریخ یعنی سرگذشت زندگی اقوام و ملل بشری، و علم تاریخ یعنی توصیف این سرگذشت و بیان آن. بیان این سرگذشت به دو نحوه است: علمی و غیرعلمی. بیان غیرعلمی عبارت است از توصیف یک سلسله وقایع مشخص و برجسته زندگی اقوام و ملل که شامل پیدایش جمعیت، نحوه زندگی، عقاید و عادات و آداب و رسوم و طرز لباس و خوراک و زبان آنها میشود. بیان علمی عبارت است از