یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٤٧ - فلسفه تاریخ - نظریات

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٥٤٦

میخواستم به ولیعهد معنی تاریخ را یاد بدهم (ولیعهد لوئی چهاردهم) [١] و به همین جهت کتابی نوشتم که برای تاریخ همه اقوام به منزله نقشه جهان نمای خشکیها و دریاها باشد.

میخواستم پیوند اجزاء را با کل نشان بدهم. تاریخ به نظر من پهنه بازی اراده مقدس الهی است و هر حادثه درس عبرتی!

است که آسمان به زمین میدهد. من لوئی پانزدهم را (همان ولیعهد) [٢] متوجه ساختم که انقلابها از جانب خداست برای تعلیم فروتنی به پادشاهان.

در ص ٢٥٨ از زبان آناتول فرانس خطاب به جمع فلاسفه از قبیل هگل و غیره نقل میکند:

من به «تسلی» که کتابهایی مانندتحقیق در اخلاق و روح القوانین منتسکیو و مجلدات کتاب فصیح گیبون را بیرون داده است، به نظر تحسین مینگرم. شما همگی تاریخ را از قید الهیات آزاد ساختید و آن را داخل علم و فلسفه کردید.

فلسفه تاریخ - نظریات

١. نظریه دینی، مشیت الهی (بوسوئه):

تاریخ به نظر من پهنه بازی اراده الهی است و هر حادثه درس عبرتی است که آسمان به زمین میدهد. من لوئی پانزدهم را متوجه ساختم که انقلابها از جانب خداست برای تعلیم فروتنی به پادشاهان [٣].