یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٩ - فلسفه تاریخ - موتور اجتماع و موتور تاریخ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٤٩٨

فلسفه تاریخ - موتور اجتماع و موتور تاریخ

ان اللَّه لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بأنفسهم.

١. حرکت با نیرو وابستگی خاصی دارد. به قول بعضی حرکت مولود قوه است و به قول بعضی دیگر تغییر حرکت ناشی از نیروست.

به هر حال حرکت در فضایی که مواجه با مقاومت است احتیاج دارد به نیروی محرک.

٢. ما در هر دستگاهی که حرکت ببینیم، جستجو میکنیم که مبدأ حرکت و قوه محرکه را بشناسیم. یک ساعت که دستگاهی است منظم و حرکاتی در آن هست وابسته به یکدیگر، یک مرکز اصلی است که همه چرخها و خارها را به حرکت آورده است و آن فنر است.

فنر دارای خاصیت ارتجاعی است، همین که او را محکم تحت ضغطه و فشار قرار دهیم قوهای در او هست که فشار میآورد به حال اول برگردد (قوه ارتجاع) و همان قوه است که تدریجاً خود را آزاد میکند. کوک کردن ساعت تحت ضغطه قرار دادن فنر است و کار کردن آن نتیجه بازگشت فنر به حال عادی. یک کارخانه بافندگی یا