یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٩ - مفهوم تکامل تاریخ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٦٨

مفهوم تکامل تاریخ

یادداشتها ج١٠ ٣٦٨ مفهوم تکامل تاریخ ..... ص : ٣٦٨

٢. دو شیوه مختلف در توجیه تکامل: شیوه ابزاری و شیوه فطری. آیا نطفه تکامل در سرشت انسان است و یا در ابزار کار او؟

٣. رابطه این مسئله با انتظار بزرگ و امید به آینده و راه گشودن به آینده و مسئولیت درباره آینده

٤. بینش ابزاری یا دیالکتیکی طبیعت از راه حرکت و تضاد و ترکب اضداد (ر. ک: ص ١٩) [١]

٥. موتور تکامل، کار اقتصادی است و از نظر روانی تلاش معاش است. ابزار تولید رو به تکامل است. (مفهوم تکامل جبری به تبع تکامل ابزار تولید)

٦. قداست مبارزه برای تکامل ولو مظلومیتی در کار نباشد (ص ٣٣)

٧. مشروعیت ایجاد نابسامانیها

٨. نامشروع بودن اصلاحات که علت تأخیر تکامل میشود

٩. بینش انسانی و فطری- مسئله غرایز عالی، روح ملکوتی

١٠. ص ٣٦: تکامل انسان و جامعه به نظام خصلتهای عالی و دانی تکامل خواهد بخشید.

١١. ص ٣٧: جهت تکامل، جهت [مشخص] [٢] شده، رهایی از اسارت طبیعت به حکم نیروی علم و فن، رهایی از اسارت طبقاتی و گروهی به حکم نیروی ایمان به احقاق حقوق و رهایی از اسارت طبیعت خود به حکم ایمان به ذات حق. به عبارت دیگر به سوی سه قدرت: قدرت در برابر طبیعت، قدرت در برابر انسانها، قدرت در برابر تمایلات درونی. به عبارت دیگر: آگاهی به محیط طبیعی، محیط اجتماعی، آگاهی به خود و معرفة النفس (ر. ک: ص ٣٧).