یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦ - جمهوری اسلامی - رادیو تلویزیون پاسخ سؤال سوم ( ماهیت انقلاب ایران )
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٥
بهتر تلقی کنند، بلکه صرفاً برای برادری، برابری، عدل، مساوات، اخوت ایمانی بخواهند.
طبق این تئوری، علل و اهرمهایی که با فشار روی آنها از طرف رهبری یا از طرف دشمن، جامعه به خروش و جنبش میآید و خشم انقلابی را برمیانگیزد، منحصراً مادی و رفاهی نیست، احیاناً با عقاید، ایده آلهای معنوی، آرمانهای انسانی جامعه یا احساسات جامعه از قبیل احترام به یک سلسله اصول و اشخاص و از قبیل نوعی دلبستگیها [مربوط است.]
١. راه تشخیص:
الف. افراد و گروههایی که بار نهضت را به دوش میگیرند
ب. علل و ریشههایی که رابطه با انقلاب دارد
ج. هدفهایی که [انقلاب] تعقیب میکند
د. شعارهایی که به نهضت روح و حیات و تحرک میبخشد
ه. رهبری که به مقام رهبری میرسد و تاکتیکهایش
٢. عمومی بودن و فراگیری و گستردگی این نهضت
٣. اما از نظر ریشه: حوادث پنجاه ساله اخیر، استبداد، استعمار نو به شکل نامرئی، دور نگه داشتن دین از سیاست، کوشش برای بازگشت به دوره قبل از اسلام، قلب و تحریف در میراث گرانقدر فرهنگ اسلامی، کشتارهای بیرحمانه، شکاف طبقاتی، تسلط عناصر غیر مسلمان بر مسلمانان، نقض آشکار قوانین اسلامی، مبارزه با ادبیات فارسی اسلامی به نام مبارزه با واژههای بیگانه، بریدن از کشورهای اسلامی و پیوند با ضد اسلامیها از قبیل اسرائیل، تبلیغ مارکسیسم الحادی
می بینیم برخی از این علل جنبه مادی دارد، برخی جریحهدار شدن غرور انسانی است و برخی که بیشتر آن بود جریحهدار شدن عواطف اسلامی.
از طرف دیگر سرخوردگی از لیبرالیسم غربی و سوسیالیسم