یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٦ - اجتهاد

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٣٥

اجتهاد - تزاحم مصلحتین یا مفسدتین

نهایه ابن اثیر، جلد اول، ماده حرم (ص ٣٧٤) و منه حدیث بعضهم: اذا اجتمعت حرمتان طرحت الصغری للکبری، ای اذا کان امر فیه منفعة للناس و مضرة علی الخاصة قدّمت منفعة العامة.

اجتهاد

در شماره مرداد و شهریور سال ٤٠ مجله راهنمای کتاب، ص ٥٢٩ ضمن معرفی آثار علامه معاصر آقا شیخ بزرگ تهرانی، کتابی به نام توضیح الرشاد فی تاریخ حصر الاجتهاد نام میبرد که این کتاب را به نام یکی از علمای موصل نوشته است. میگوید در جلد ٤ ذریعه ص ٤٩٣ نام این کتاب آمده است. نامی از چاپ شدن این کتاب نبرده.

راجع به اجتهاد رجوع شود به ورقههای اصل عدالت در اسلام راجع به اینکه با صورت شرعی تغییر دادن، حقیقت عوض نمیشود، ایضاً احیای فکر دینی ص ١٩٣، حیله ارتداد برای طلاق، ایضاً دفتر ٩٣ مباحث اجتهاد.

ایضاً رجوع شود به سخنرانی «فریضه علم». از این سخنرانی استنباط میشود که مجتهد حی فلسفهاش این است که هادی و راهنما باشد و چیزی که در یک زمان واجب است و در زمان دیگر واجب نیست بیان کند، مثل فلاحت و تجارت روی اصول علمی، و یا در یک زمان واجبتر میشود، و معلوم میشود مسئله فریضه علم را فقها خوب درک نکرده بودند.

ایضاً راجع به اینکه مسئله انکار اصل عدل در اسلام از طرف عدهای تأثیر کرد که اسلام فلسفه اجتماعی نداشته باشد، رجوع شود به ورقههای حقوق از نظر اسلام شماره ١١ و به ورقههای عدل و ورقههای اصل عدالت در اسلام و به سخنرانیهای ماه رمضان ١٣٨١، ایضاً احیای فکر دینی ص ١٧٠- ١٧٣.