یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٤٦ - یادداشت فلسفه تاریخ از نظر اسلام - سخنرانی در دانشکده الهیات مشهد در ١١ ذی القعده ٩٢

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٥٤٥

تکیه میکند: هم از سعادتهای مادی، سیادتها، رفاهها، وفور نعمتها و کفران نعمتها و سلب نعمتها یاد میکند و هم از رضوان من اللَّه اکبر.

اسلام و جنگ طبقاتی

٦. نظر اسلام در [باره] جنگ طبقاتی چیست؟ اسلام در عین اینکه انسان را مختار میداند و اجباراً (برخلاف مارکسیستها) فکر انسان را تابع موقعیت طبقاتی نمیداند و نمیگوید الزاماً آن کس ضد ظلم است که از ظلم رنج میبرد و الزاماً آن کس طرفدار عدالت است که از عدالت بهره میبرد،

عامل محرک از نظر اسلام

بلکه وجدان اصیل انسان احیاناً علیه خودش میشورد، به دلیل تاریخ اسلام، تاریخ خود پیغمبر، تاریخ خدیجه، ولی در عین حال طبقه برخوردار و متنعم و بهره کش از نظر اسلام مانع اساسی پذیرش حق و حقیقتاند، زیرا در طبقه محروم دو نیرو آنها را جذب میکند و احیاناً نیروی تقلید آباء و اجداد آنها را به زنجیر میکشد ولی در طبقه بهره کش منافع مادی مانع بزرگی است.

نقش اساسی تربیت

٧. نقش اساسی اخلاق، تربیت، دعوت، تبلیغ، آگاهی، تشویق و ترغیب از نظر اسلام که ناشی از فلسفه اصالت انسان است.

٨. اسلام حیات را جنگ میداند اما جنگ حق و باطل که هم شامل جنگ عقل و نفس است و هم شامل جنگ اهل حق با اهل باطل و از آن جمله جنگ طبقاتی.

٩. عطف به شماره ٣، توجیه به اصطلاح الهی تاریخ، ویل دورانت، لذات فلسفه ص ٢٥٤:

اسقف بوسوئه با نوشتن کتاب تاریخ عمومی راه را باز کرد.

تاریخ، پیش از آن وقایع نگاری بود.

ویل دورانت در یک مباحثه فرضی از زبان بوسوئه میگوید:

میترسم به عقاید کسی که به اب و ابن و روح القدس معتقد است و تاریخ را جلوه مشیت الهی میبیند بخندند. من