یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٦ - اسلام و مقتضیات زمان - سخنرانی دانشکده الهیات مشهد در ٣٠/ ١/ ٥١

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١١٥

مذهب در حال حاضر یکی از نیرومندترین عناصر فرهنگ ایرانی است و ارزشهای مذهبی در چنان وضعی قرار دارند که اکثریت مردم حاضرند برای حفظ و نگهداری آنان تا سرحد ازدست دادن جان خود نیز پیش بروند.

در همان کتاب از «گیبّ» نقل میکند:

اگر در اجتماع، رفرم یا اصلاحی به وجود آید، این اصلاح تنها از مجاری مذهبی و نه مستقل از او یا به منظور ضدیت با مذهب امکان پذیر است.

لنگر محکم برای عبور از دریا و غرق نشدنِ ملیت و وحدت ملی

می توانیم بگوییم طرف سخن ما فعلًا به اصطلاحْ انقلابیون نمیباشند، کسانی هستند که معتقد به حفظ مواریث فرهنگی به عنوان لنگرهای محکمی برای این کشتی جاری در اقیانوس زندگی میباشند. این کسان باید بدانند هر نوع نوسازی بدون توجه به موازین اسلامی و بالاتر در شکل ضدیت با اسلام مساوی است با نیستی ملی ایرانی.

بهطور کلی عدهای از جامعه شناسان معتقدند که همه اصلاحات عمیق باید بر اساس فرهنگ و معتقَدات مردم باشد. در کتاب تکامل خلّاق ص ١٦٢ از شخصی به نام پال وو درینگ در کتاب معروف خود به نام یک چهارم از ملت نقل میکند که:

ضرورت اینکه فلسفه اجتماعی مظهری از معتقدات مردم باشد

(فلسفه اجتماعی هر ملتی) باید تجلی و مظهری از معتقدات مردم باشد و باید از آداب و رسوم، شیوههای قومی، اصول اخلاقی و تصور آنان از یک زندگی خوب و ایده آل سرچشمه بگیرد.