یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٣ - تاریخ - آیا طبیعت تاریخ مادی است؟

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٤٣٢

الارض.

٥. چهار عاملی که اسلام آنها را عامل انحطاط میداند یعنی ظلم، تفرق، ترک امر به معروف و نهی از منکر، غرقه شدن در مادیات و فساد اخلاق، دلیل بر این است که از نظر اسلام طبیعت تاریخ طبیعتی مزدوج است.

٦. آیا در قرآن دلیلی هست که عامل فساد اخلاقْ فقر، بیکاری، جهل است؟ یا برعکس در مورد نقش غنا و علم در فساد اخلاق بحث کرده ولی درباره نقش فقر و جهل بحث نکرده است- مطالعه شود.

٧. در بحث طبیعت تاریخ که آیا مادی است یا نه، خوب است بحث مالکیت طرح شود و این که پیش از پیدایش مالکیت، به حکم اشتراکی بودن زندگی، همه «ما» بودند و «من» وجود نداشت، بعد مالکیت انسان را دو نیم کرد، به صورت دو طبقه در آورد: طبقه حاکم و طبقه محکوم. طبقه حاکم سه شاخه است: زور داران و زر داران و روحانیان، و سه ابزار دارند برای استثمار: دولت، سرمایه، مذهب.

٨. در جزوه فرقان [١]، نویسنده مجهولِ مدعی اسلام با برداشتهای مارکسیستی و به اصطلاح انقلابی از قرآن، آیه و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا را عنوان میکند. در صفحه ١ چنین میگوید:

آنچه بیشتر جلب توجه میکند موضعگیری خداوند و همه نمودهای هستی در برابر مستضعفین زمین میباشد. تردیدی نیست که مستضعفین زمین بر مبنای تفکر قرآنی همان تودههای محروم و به اسارت رفتهای هستند که در تعیین سرنوشت خود بهطور جبری و قهری نقشی ندارند ... با توجه به این معنی و با در نظر گرفتن موضعگیری خداوند و همه مظاهر وجود در قبال آنها یعنی جریان اراده مطلق حاکم بر هستی در