یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٩ - زمان و مقتضیات آن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٧٨

تلویزیون و سینماست، عصر عصر اتم و موشک است، عصر عصر جت و هواپیماست گفته میشود، اینها پیشرفت در آلات زندگی است. آلات زندگی راه زندگی را عوض نمیکند، بلکه حرکت انسان را در هر راهی که میرود تسریع میکند، خواه راه سعادت باشد یا راه شقاوت، راه عدالت باشد یا ظلم. راهها همان راههاست، چیزی که [هست] این وسایل، موفقیت هرکس را در همان منظوری که دارد- خواه درست یا نادرست- بهتر تأمین میکند.

دین برای این است که منظور انسان و هدف انسان را در جهت خاصی قرار بدهد و او را در راهی قرار دهد که به سوی آن منظورهای سعادت بخش است. علیهذا نمیتواند میان دین و خود این ابزارها تضاد و تناقضی وجود داشته باشد. این وسایل برای منظورهای دینی ممکن است نعم العون باشد، کما اینکه برای منظورهای شهوانی نیز ممکن است نعم العون باشد.

دوره بلوغ بشریت یا دوره خاتمیت

اما پیشرفتهای بشر در ناحیه عقل و علم. این مطلبی است که فی حد ذاته درست است و فلسفه نسخ و تکامل ادیان- نه نسخ و تغییر در یک دینْ دستوری را، مثل آنچه در خود اسلام واقع شده، زیرا او حساب دیگری دارد- همین است [١]. خاتمیت یعنی [جاودانه بودن] دینی که برای بشر بالغ وضع شده است، بشری که دیانتْ حکم سرپرستی او را کمتر دارد، بیشتر جنبه مسئولیت و استقلال دادن دارد. بشر در هر عصر و زمانی به بلوغ جدیدی نایل نمیگردد. بلوغ بشر در چهارده قرن پیش صورت گرفت. بعد از آن بر رشد بشر افزوده میشود اما مجدداً بالغ نمیشود. تفاوت بشر چهارده قرن پیش با بشر امروز تفاوت جوان هجده ساله و مرد سی ساله است، نه تفاوت بچه ده ساله و مرد بیست ساله. لهذا از آن زمان به بعد تاریخ بشر