پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٥ - اگر قادر به عبادت خدا نيستيد هجرت كنيد
در هشتمين آيه اين نكته از قول حضرت مسيح نقل شده است كه مىگويد:
«و (عيسى گفت:) خداوند، پروردگار من و پروردگار شماست؛ او را پرستش كنيد؛ اين است راه راست»: «وَإِنَّ اللَّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ».
مىدانيم خط مستقيم ميان دو نقطه يكى بيش نيست، در حالى كه هزاران خط انحرافى در دو طرف آن قرار دارد خط توحيد نيز يكى بيش نيست و هر چه غير از آن است شرك و بتپرستى است.
«مستقيم» از مادّه استقامت و در اصل از قيام گرفته شده، و از آنجا كه انسان به هنگام قيام صاف مىايستد، اين واژه به معناى هرگونه روش و طريقه معتدل و صاف و خالى از انحراف اطلاق شده است.
قابل توجّه اينكه قرآن در سوره حمد نقطه مقابل صراط مستقيم رامسير راه «مغضوب عليهم» (كسانى كه مورد خشم خدا واقع شدهاند) و «ضالّين» (گمراهان) مىشمرد كه گروه اوّل همان گمراهان لجوج و معاندى هستند كه اصرار بر مسير انحرافى خود و ديگران دارند و گروه دوم گمراهان ساده و معمولى مىباشند.
اگر قادر به عبادت خدا نيستيد هجرت كنيد
در نهمين آيه باز به نكته تازهاى برخورد مىكنيم كه به مؤمنان دستور مىدهد هرگاه ماندن در يك مكان، حتى وطن مورد علاقه آنها، مانع از پرستش خداى يگانه باشد (و توحيد عبادت را بر هم زند) از آنجا مهاجرت كنند، مىفرمايد: