سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٥٠ - تفکيک اميد صادق از اميد کاذب
واقعاً اميدوار به شفاعت باشد و احتمال قوي بدهد که از آن بهرهمند شود، احتمال او روانشناختي و غيرمنطقي است. فرض کنيد کشاورزي در پي آن است که در فصل درو محصول خوبي برداشت کند. او اگر بهموقع زمينش را شخم زده باشد و بذر نيز در آن افشانده باشد و بهموقع بدان آب داده باشد، ميتواند اميدوار باشد که از آن زمين محصول مطلوب را برداشت کند. چون با تلاش و اقدامات او و شرايطي که خداوند در زمين و بذر و آب و هوا فراهم آورده است، احتمال برداشت محصول بسيار قوي است و در مقابل، احتمال عدم برداشت آن، به جهت احتمال وقوع حوادث پيشبيني نشده مثل جاري گشتن سيل و يا مواجه شدن گياهان با آفتي که پيشبيني آن ميسور نبود، ضعيف است و کسي بدان توجهي نميکند. اما اگر بهموقع زمين را شخم نزد و در آن بذر نپاشيد و به آبياري آن نپرداخت، نميتواند اميد برداشت محصول داشته باشد و اگر چنين اميدي در او پديد آمد، آن اميد غيرعقلايي، غيرمنطقي و در واقع، خيالبافي است. در امور معنوي نيز انسان بايد شرايط و زمينههاي کافي را فراهم آورد، آنگاه اميد آن داشته باشد که به مراتب عالي معنوي دست يابد. نعمتها و لذتهاي بهشتي براي همه ما جاذبه دارد و بزرگترين آرزوي ما وارد شدن در بهشت و برخورداري از لذتها و نعمتهايي است که خداوند در وصف آنها ميفرمايد:
مَثَلُ الْجَنَّه الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاء غَيْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِن لَّبَنٍ لَّمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّه لِّلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى وَلَهُمْ فِيهَا مِن کلِّ الثَّمَرَاتِ وَمَغْفِرَه مِّن رَّبِّهِمْ ...؛[١] «وصف آن بهشتي که پرهيزکاران را وعده دادهاند اين است که در آن جويهايي است از آبي دگرگون نشدني [نگندد و بوي و مزه آن برنگردد] و جويهايي از شيري که مزهاش برنگردد و جويهايي از بادهاي که لذتبخشِ آشامندگان است و
[١] محمد (٤٧)، ١٥.