سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢ - مفهوم مناجات و پارهاي از مصاديق آن در قرآن

نمي‌کند، بلکه به خواندن دعا مي‌پردازد و گاهي شخصي که آن دعاها را مي‌خواند توجهي به معاني‌شان ندارد.

به‌هرحال، مناجات به معناي رازگفتن و خصوصي سخن گفتن است و گاهي مناجات بين دو انسان صورت مي‌پذيرد و گاهي بين انسان و خدا و گاهي بين خدا و انسان. از شمار قسم اول و مصاديق نکوهيده آن، در برخي از آيات قرآن از نجوا و سخنان درگوشي منافقان و کساني که ايمان به خدا نداشتند و با هدف توطئه و دسيسه، عليه مؤمنين خصوصي و درگوشي با يکديگر صحبت مي‌کردند و باعث حزن، اندوه و نگراني مؤمنان مي‌شدند نکوهش شده است و خداوند خطاب به مؤمنان مي‌فرمايد:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا تَنَاجَيْتُمْ فَلَا تَتَنَاجَوْا بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِيَتِ الرَّسُولِ وَتَنَاجَوْا بِالْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ؛[١]«اي کساني که ايمان آورده‌ايد، چون با يکديگر راز گوييد رازي مگوييد که در آن گناه و ستم و نافرماني پيامبر باشد و با يکديگر به نيکوکاري و پرهيزکاري راز گوييد و از خدايي که به‌سوي او برانگيخته مي‌شويد پروا کنيد».

بر اساس آيه شريفه، سخنان خصوصي و درگوشي در حضور ديگران در صورتي رواست که داراي مصلحت و به جهت انجام کار خيري باشد و موجب حزن، اندوه و نگراني ديگران نگردد و الاّ درگوشي سخن گفتن، خودبه‌خود، خلاف ادب و نارواست و بايد از آن پرهيز شود.

در آيه ديگر و در ارتباط با کساني که با هدف کسب موقعيت و براي اينکه در نزد ديگران عزيز و موجه جلوه کنند، مکرر نزد رسول خدا(صلى الله عليه وآله) مي‌آمدند و به‌صورت