سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٨٩ - خشک چشمي
استهزاي خداوند است. لااقل انسان بايد بکوشد که در حال دعا خود را از هواي نفس حفظ کند و شيطان را از حريم دل خويش دور سازد.
پس دعاي انسان نبايد صرف لقلقه زبان باشد و در کنار آن انسان بايد در راستاي عملي شدن درخواست خود از خداوند بکوشد. البته در مواردي انسان کاملاً خود را ناتوان و عاجز ميبيند و به جهت اينکه دشمن و شيطان خيلي قوي است، يا حيلههاي او مؤثر و قوي است و يا غرايز و شهوات نفساني به حد طغيان رسيدهاند و يا شرايط اجتماعي بهگونهاي است که مقاومت در برابر آنها خيلي سخت ميباشد، انسانْ احساس عجز ميکند و راهي جز درخواست از خدا ندارد و کاري نيز از او ساخته نيست. درهرصورت، انسان بايد بر اين باور باشد که کاري بدون اراده و مشيت خداوند انجام نميپذيرد، ازاينروي حضرت فرمودند: اِلهى لا حَوْلَ لى وَلا قُوَّه اِلاَّ بِقُدْرَتِک، وَلا نَجاه لى مِنْ مَکارِهِ الدُّنْيا اِلاَّ بِعِصْمَتِک؛ «خدايا، مرا نيرو و قدرتي جز به توانايي تو نيست و راه نجاتي از ناگواريهاي دنيا جز به حفظ و نگهداري تو ندارم».
خدايا، خطرهاي سهمگين و ويرانگر نفس امّاره، شيطان و قساوت قلب در برابرم قرار گرفتهاند و جز با عنايت و ياري تو نميتوانم بر آنها فايق آيم. پس اي خداي بزرگ، به من اراده و همت بلند عنايت کن و بر توان و نيرويم بيفزاي و ياريام کن که در مصاف با شيطان و نفس امّاره پيروز و سرافراز گردم و هرآنچه را که باعث دوري من از تو ميگردد و خشم و غضب تو را برميانگيزاند به دور افکنم و راه قرب به تو را بجويم و بپويم.
از امام باقر(عليه السلام) درباره معناي لا حول ولا قوه الا بالله سؤال شد، حضرت فرمود: مَعْنَاهُ لا حَوْلَ لَنَا عَنْ مَعْصِيَه اللَّهِ إِلا بِعَوْنِ اللَّهِ، وَلا قُوَّه لَنَا عَلَى طَاعَه اللَّهِ إِلا بِتَوْفِيقِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ؛[١] «يعني هيچ تواني براي ما از اينکه معصيت خدا را نکنيم جز کمک و امداد الاهي نيست و هيچ نيرويي براي انجام طاعت خدا جز به توفيق او نداريم».
[١] شيخ صدوق، معاني الاخبار، ص٢١.