سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٦٠ - علت انحطاط ابليس
از آيات و روايات استفاده ميشود که شيطان عامل فساد و شر است و با وسوسههايي که در دل انسانها ايجاد ميکند زمينه انحراف آنها را فراهم ميآورد. اين موجود شرير چون از جن است و از آتش آفريده شده، براي ما قابل مشاهده نيست و نميتوان آن را حس و لمس کرد. اما شيطان همه انسانها را ميبيند و زير نظر دارد و مترصد فرصت است تا زمينه انحراف آنها را فراهم آورد. ازاينروي خداوند در مقام هشدار به بندگان خود و پرهيز دادن آنها از فريب شيطان ميفرمايد:
يَا بَنِي آدَمَ لاَ يَفْتِنَنَّکمُ الشَّيْطَانُ کمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْکم مِّنَ الْجَنَّه يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءَاتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاکمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لاَ تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاء لِلَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ؛[١] «اي فرزندان آدم، مبادا شيطان فريبتان دهد [و شما را از راه راست بيرون برد] چنانکه پدر و مادرتان را از بهشت بيرون کرد درحاليکه جامهشان را از آنها برميکند تا شرمگاهشان را بديشان بنمايد. او و گروه او از جايي که آنها را نميبينيد شما را ميبينند. ما شيطانها را دوستان و سرپرستان کساني ساختهايم که ايمان نميآورند».
در گذشته پذيرش و اثبات موجودي که قابل رؤيت نيست و افکاري را به انسان القا ميکند و انسان را مورد وسوسههاي خود قرار ميدهد دشوار بود، اما با پيشرفتي که در علوم و بهخصوص صنعت ارتباطات و رسانه جهت انتقال تصاوير، پيامها به وجود آمده که بهوسيله آنها تصاوير و پيامها و سخناني که با امواج نامرئي ارسال ميشوند دريافت ميگردند، پذيرش و اثبات چنان موجودي آسان گرديده است. دهها سال قبل کسي باور نميکرد که بشود صدا و تصوير کسي که در آن سوي کره زمين به سر ميبرد را دريافت کرد، اما امروزه بهوسيله راديو، تلويزيون و تلفن بهراحتي صدا و تصوير کساني که در مناطق ديگر به سر ميبرند امکانپذير گشته است. بااينحال گرچه امکان اثبات و پذيرش
[١] اعراف (٧)، ٢٧.