سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٢٦ - توبه و استغفار يا بازگشت بنده گنهکار به سوي معبود

هُوَ تَابَ لَمْ يُکتَبْ عَلَيْهِ شَيْ‏ءٌ وَإِنْ هُوَ لَمْ يَفْعَلْ کتَبَ [اللَّهُ] عَلَيْهِ سَيِّئَه. فَأَتَاهُ عَبَّادٌ الْبَصْرِيُّ فَقَالَ لَهُ: بَلَغَنَا أَنَّک قُلْتَ: مَا مِنْ عَبْدٍ يُذْنِبُ ذَنْباً إِلا أَجَّلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ سَبْعَ سَاعَاتٍ مِنَ النَّهَارِ؟ فَقَالَ لَيْسَ هَکذَا قُلْتُ وَلَکنِّي قُلْتُ: مَا مِنْ مُؤْمِنٍ وَکذَلِک کانَ قَوْلِي؛[١] «هيچ مؤمني گناهي انجام نمي‌دهد، مگر آنکه خداوند عزّ وجل هفت ساعت از روز به او مهلت مي‌دهد پس اگر [در اين مدت] توبه کرد، چيزي بر او نوشته نمي‌شود و اگر توبه نکرد، خداوند يک گناه براي او مي‌نويسد. سپس عباد بصري نزد آن حضرت آمد و گفت: به ما رسيده که شما فرموده‌ايد: هيچ بنده‌اي نيست که گناه مي‌کند جز آنکه خداوند هفت ساعت از روز مهلتش دهد. حضرت فرمودند: من چنين نگفتم، بلکه گفتم: هيچ مؤمني نيست و گفته من چنين بوده است».

در برخي از روايات آن مدت از صبح تا شب ذکر شده است. دراين‌باره امام صادق(عليه السلام)مي‌فرمايند: إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا أَذْنَبَ ذَنْباً أُجِّلَ مِنْ غُدْوَه إِلَى اللَّيْلِ، فَإِنِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ لَمْ يُکتَبْ عَلَيْه؛[٢] «بنده چون گناهي کند از بامداد تا شب مهلت داده مي‌شود، پس اگر آمرزش خواست [آن گناه] بر او نوشته نشود».

اگر رابطه دوستانه و عاطفي تيره گرديد، کسي که با رفتار ناشايست خود باعث گسستن آن رابطه شده وقتي سر عقل آمد و درصدد تجديد آن رابطه دوستانه برآمد، براي عذرخواهي نزد دوست خود مي‌رود و به کوتاهي خود اعتراف مي‌کند و خود را مستحق سرزنش مي‌داند و به دوستش مي‌گويد که تو حق داري مرا ملامت و سرزنش کني، هرچه مي‌خواهي مرا سرزنش کن تا راضي شوي. حضرت نيز خطاب به خداوند