النجاة - ابن سينا - الصفحة ١٨٩ - فصل فى كيفية دخول العلل الخاصة فى البرهان

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم‌ [١] و منه الاستعانة و التوفيق‌ [٢] الحمد لله رب العالمين. و صلواته على النبي، محمد، و آله‌ [٣]

المقالة الاولى من الطبيعيات من كتاب النجاة [٤] فى موضوع هذا العلم‌

[٥] نريد أن نحصر [٦] جوامع الطبيعى و العلم الطبيعى، صناعة نظرية و كل صناعة نظرية، فلها موضوع، من الموجودات أو الوهميات‌ [٧]، فيه ينظر ذلك العلم، و فى لواحقه؛ فللعم الطبيعى، موضوع، فيه ينظر [٨] و فى لواحقه. و موضوعه، الاجسام الموجودة، بما هى واقعة فى التغير، و بما هى موضوعة بانحاء الحركات و السكونات‌ [٩]. و بعض موضوعات العلوم، لها [١٠] مباد و أوائل بها توجد؛ و موضوع العلم الطبيعى، من تلك الجملة.

و للعلوم أيضا، مباد و أوائل من جهة ما يبرهن عليها؛ و هى المقدمات التي تبرهن‌ [١١] ذلك العلم؛ و لا تبرهن‌ [١٢] فيه، اما لبيانها، و اما

[١] - بسمله در همه نسخه‌ها هست‌

[٢] - ها؛ ديگر نسخه‌ها نيست‌

[٣] - د؛ در ديگر نسخه‌ها نيست‌

[٤] - ط: من كتاب النجاة؛ ق: كتاب النجاة؛ ديگر نسخه‌ها ندارد

[٥] - ط؛ ديگر نسخه‌ها چنين عنوانى ندارد

[٦] - د: نحضر؛ ديگر نسخه‌ها: نحصر

[٧] - د: الموهومات؛ نسخه‌هاى ديگر: الوهميات‌

[٨] - ها: ينظر ذلك العلم‌

[٩] - ب: السوكنات؛ بالاى آن مانند نسخه‌هاى ديگر: السكونات‌

[١٠] - ها: له‌

[١١] - ط: لا يتبرهن فى‌

[١٢] - ب، ها: تبرهن، ديگر نسخه‌ها: تتبرهن‌