النجاة - ابن سينا - الصفحة ١٤٣ - فصل فى أنه ليس على الفاسدات برهان

بعينه؛ و ذلك لان الحد الاوسط، يكون فى‌ [١] العلم الاخر، و الحد [٢] الاصغر، من‌ [٣] ذلك العلم.

فصل‌ [٤]: فى اشتراك العلوم فى المسائل‌

اشتراك العلوم فى المسائل؛ تارة يقع على ما قلناه‌ [٥]، و تارة يقع بين علم عال، و بين علم سافل‌ [٦] و كل واحد منهما، يعطى برهان لم. مثل أن يكون بعض العلل، فى العلم العالى، مثل العلل المفارقة للاجسام الطبيعية؛ و بعضها فى العلم السافل، مثل العلل المقارنة لها؛ كالهيولى و الصورة فاذا اعطى البرهان، من العلل المقارنة، كان فى‌ [٧] العلم السافل. و ان أعطى من العلل‌ [٨] المفارقة؛ كان من العلم العالى.

فصل: [٩] فى أنه ليس على الفاسدات برهان‌

البرهان‌ [١٠]، يعطى اليقين الدائم؛ و ليس فى شي‌ء من الفاسدات عقد دائم؛ لان المقدمات الصغرى، فى القياسات، لا تكون دائمة الصدق؛ فلا تكون برهانية؛ فبين أنه لا برهان عليها، و لا حد؛ فانا سنوضح أن البرهان و الحد، متشاركان فى الاجزاء؛ فما لا برهان عليه، فلا حد له؛ و

[١] - ب: يكن فى؛ ديگر نسخه‌ها: يكون من‌

[٢] - د «الحد» ندارد

[٣] - ق: يكون من‌

[٤] - «فصل» در ق هست و در ط، هج نيست و در ب عنوانى نيست و در ها همان دارد «فصل»

[٥] - ها، هج: قد يقع على ما قلناه تارة

[٦] - ها: يقع من علم عال و علم سافل‌

[٧] - ها، د، ق: من‌

[٨] - ق «العلل» ندارد

[٩] - «فصل» در هج، ق هست و در ها نيست و ب، د، ط، رم عنوانى ندارد

[١٠] - هج: البراهين‌