النجاة - ابن سينا - الصفحة ١٠٨ - فصل فى الرأى

ان العالم محدث، لانه جسم مؤلف، فشابه البناء، و البناء [١] محدث؛ فالعالم‌ [٢] محدث؛ فههنا [٣]، عالم و بناء و جسمية و محدث.

فصل‌ [٤]: فى الضمير

الضمير، هو قياس طويت مقدمته‌ [٥] الكبرى، اما لظهورها و الاستغناء [٦] عنها، كما جرت العادة به‌ [٧] فى التعاليم. كقولك: خطا ا ب، ا ج‌ [٨]، خرجا من المركز الى المحيط؛ فينتج‌ [٩] انهما متساويان؛ و قد حذفت الكبرى. و اما لا خفاء كذب الكبرى اذا صرح بها كلية. كقول الخطابى: هذا الانسان، يخاطب العدو؛ فهو اذا خائن مسلم للثغر. و لو قال: و [١٠] كل مخاطب للعدو، فهو خائن؛ لشعر بما يناقض به قوله، و لم يسلم.

فصل‌ [١١]: فى الرأى‌

الرأى، مقدمة محمودة كلية، فى أن‌ [١٢] كذا كائن أو

[١] - ب: البنى و البنى‌

[٢] - هج: و العالم‌

[٣] - ها: فهاهنا

[٤] - د، رم عنوان ندارد؛ ب، ها، هج «فصل» ندارد؛ ط «فصل فى» ندارد، ق «فصل» دارد

[٥] - ط: مقدمتها

[٦] - ب: و لاستغنا

[٧] - ق «به» ندارد

[٨] - ق: و ا ج‌

[٩] - ق ٢: و كل خطين خرجا الخ فينتج‌

[١٠] - هج «و» ندارد

[١١] - ق «فصل» افزوده دارد؛ د، رم عنوانى ندارد؛ ط: الراى؛ ديگر نسخه‌ها: فى الراى‌

[١٢] - رم: الذاتى فى مقدمة كلية فى ان؛ ق: الراى مقدمة كليه محمودة مسوقة فى ان‌