النجاة - ابن سينا - الصفحة ١٤٤ - فصل فى اختلاف برهان الان و اللم

كيف يكون له حد، و انما يتميز بالعوارض الغير المقومة؛ فاما [١] المقومات، فمشتركة لها [٢].

فصل: [٣] فى الأشياء الثلاثة

الأشياء الثّلاثة التي عليها مبنى‌ [٤] البراهين‌ [٥] او لها، الموضوعات‌ [٦]؛ فيجب أن تعطى حدودها، و مائيتها؛ ان كانت خفية الحدود، كالنقطة و الوحدة؛ و يسلم‌ [٧] وجودها، تسليم مقدمة، هى مبدأ، أو موضوع‌ [٨]، أو مصادرة. و أما المطلوبات، هى‌ [٩] العوارض الذاتية؛ فان كانت خفية الحدود؛ أعطى حدودها، مثل الاصم و المنطق و ما أشبه ذلك؛ و اما وجودها للموضوع‌ [١٠]، فيؤخر الى مرتبته‌ [١١] فى البيان البرهانى و أما المبادى، فيجب أن تسلم‌ [١٢] تسليما و توضع وضعا، من جهة الهل.

فصل: [١٣] فى اختلاف برهان الان و اللم‌

اختلاف برهان الان و اللم‌ [١٤]، فى علم واحد، يمكن على وجهين:

[١] - هح: و اما

[٢] - در ق ١ و ٢ در اينجا دو بند هست كه پس از اين مى‌آيد

[٣] - اين عنوان در ق هست و در پنج نسخه خطى نيست؛ رم: فصل فى الأشياء ... (مانند متن)

[٤] - ب: مبنا

[٥] - ط، ها، رم: البرهان‌

[٦] - ق: الأشياء التي عليها مبنى البراهين ثلاثة الموضوعات و المطلوبات و المبادى فاما الموضوعات‌

[٧] - ق: يتسلم‌

[٨] - ق: او اصل موضوع‌

[٩] - ق: و هى‌

[١٠] - ها، هج، ق: للموضوعات‌

[١١] - ها: مرتبتها

[١٢] - ق: تتسلم‌

[١٣] - «فصل» در هج نيست و در ق هست و در ب، ها، د، رم عنوانى نيست؛ در ط دارد: فى اختلاف برهان الان و اللم فى علم واحد هذا يمكن ...

[١٤] - ها: اللم و الان‌