النجاة - ابن سينا - الصفحة ٣٠٣ - فصل فى بيان آثار للحرارة و البرودة فى الاجسام

فصل: فى أن السماويات تفيض كيفيات غيرها للبسائط العنصرية

[١] و ينبغى أن تعلم: أن هاهنا برودة و حرارة، تفيض من‌ [٢] القوى الفلكية، خارجة عن العنصريات؛ و الا فكيف يبرد الافيون‌ [٣] أقوى مما [٤] يبرد الماء؛ و الارض و الجزء البارد فيه، مغلوب بالتركيب مع الاضداد. و كيف يفعل ضوء الشمس فى العيون العشا [٥] و النبات‌ [٦] بأدنى تسخين، ما لا تفعله النار بتسخين يكون فوقه أو مساو [٧] له بل هاهنا قوى تفيض من تلك الاجسام فى هذه الاجسام، اذا تركبت، فربما كانت مجانسة، و ان‌ [٨] لم تكن هذه القوى موجودة فى تلك الاجرام أو أشياء أخرى غيرها تجرى فى افاضة ذلك مجراها.

فصل: فى بيان آثار للحرارة و البرودة فى الاجسام‌

[٩] و ينبغى أن تعلم‌ [١٠] أن الحرارة التي من قوى البسائط اذا [١١] صادفت مادة مختلطة من رطب و يابس، حللت الرطب الذي فيها [١٢]، فازداد الجسم‌ [١٣] قبولا لحد الرطب، حتى اذا [١٤] أبا؟؟؟ عنه بالتبخير اجتمع‌

[١] - عنوان از ق است‌

[٢] - ط، هج: عن؛ ديگر نسخه‌ها، من‌

[٣] - ط: و جز من الافيون‌

[٤] - د: ما

[٥] - ب، ق: العشا؛ ديگر نسخه‌ها: العشى‌

[٦] - ق: و يفعل النبات‌

[٧] - هج، ق: مساويا

[٨] - ط، ها، ق: و ان؛ ديگر نسخه‌ها: فان‌

[٩] - عنوان از ق است‌

[١٠] - هج: نعلم‌

[١١] - ها: اذ؛ كلمه «التي» تنها درب ديده نمى‌شود

[١٢] - ب، ق: فيها؛ ديگر نسخه‌ها:

[١٣] - ط، ها، د «الجسم» ندارد

[١٤] - ط: اذ