النجاة - ابن سينا - الصفحة ٢٩٧ - فصل فى فسخ ظنون قيلت فى هذا الوضع

فى خشبتها الكانت كثيرة. فان من المعلوم أنها بعد الانتشار، اضعف منها [١] عند الاجتماع و الكمون؛ و كان‌ [٢] يجب‌ [٣] ان يكون فى تكمنها [٤] أكثر تسخينا، و أشد احراقا؛ و كان‌ [٥] قد يوجد فى الخشبة [٦] لا محالة أقل جزء مثل الجمر [٧].

و اذ ليس للكمون وجه، و لا أيضا لظن‌ [٨] من لعله يظن ان نارا كثيرة وردت من خارج؛ فبقى أن يكون‌ [٩] على سبيل الاستحالة.

فيظهر اذن‌ [١٠] من شأن هذه العناصر: أن يكون بعضها من بعض، و يفسد بعضها الى بعض؛ فانها [١١] ما دامت تتغير فى‌ [١٢] الكيفيات نفسها، فهى مستحيلة؛ و اذا [١٣] تغيرت فى صورها [١٤]، فسد ما بطلت صورته، و كان ما حدثت‌ [١٥] صورته؛ و انها اذا كانت انما تختص بهذه الصورة باستعداد، عرض لها مخصص، فقبلت من خارج تلك الصورة، على ما

[١] - ق: اضعافها

[٢] - د: فكان‌

[٣] - ق: يجب لآلة

[٤] - هج، ق: تكمينها؛ ديگر نسخه‌ها: تكمنها

[٥] - د، ها: فكان‌

[٦] - ب: كالخشب؛ ديگر نسخه‌ها: فى الخشبة

[٧] - ب، د: مثل الجمر؛ ط: مثل الخمر؛ ها، هج: من الجمر؛ ق مثل الجمرة

[٨] - ب: يظن‌

[٩] - ط «ان يكون» ندارد

[١٠] - ب، ط «اذن» ندارد

[١١] - ها: و انها

[١٢] - ط «فى» ندارد

[١٣] - ها: فاذا

[١٤] - ها، ق: صورتها

[١٥] - قد حدثت‌