آورى كند؟ پاسخ آن نيز روشن است، «او از هر مخلوقى آگاه است» و تمام ويژگيهاى آنها را مى‌داند «وَ هُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ».
كسى كه داراى چنين «علم» و چنان «قدرتى» است مسأله معاد و احياء مردگان، مشكلى برايش ايجاد نخواهد كرد.
يك قطعه آهن ربا را اگر در ميان خروارها خاك كه ذرات كوچكى آهن در آن پراكنده است بگردانيم فوراً تمام اين ذرات را جمع آورى مى‌كند، در حالى كه يك موجود بى‌جان بيش نيست، خداوند به آسانى مى‌تواند تمام ذرات بدن هر انسانى را در هر گوشه‌اى از كره زمين باشد، با يك فرمان جمع‌آورى نمايد.
نه تنها به اصل آفرينش انسان آگاه است، كه از نيات و اعمال آنها نيز آگاه مى‌باشد، و حساب و كتاب آن نزد او روشن است.
بنابراين محاسبه اعمال و نيات و اعتقادات درونى نيز مشكلى براى او ايجاد نمى‌كند، چنان كه در آيه ٢٨٤ سوره «بقره» آمده است: وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ: «اگر آنچه را در دل داريد پنهان كنيد يا آشكار سازيد خدا مى‌داند».
به همين دليل موسى عليه السلام مأمور مى‌شود در جواب «فرعون» كه در مسأله معاد ترديد مى‌كرد، و از زنده شدن قرون پيشين و حساب و كتابشان اظهار تعجب مى‌نمود، بگويد: «علم و آگاهى آن در پيشگاه پروردگار من در كتابى ثبت است و پروردگار من نه اشتباه مى‌نمايد و نه فراموش مى‌كند» (قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لايَضِلُّ رَبِّي وَ لايَنْسى‌). «١»

***