تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٠
و آسانتر او را به سر منزل نجات برساند.
ضمناً از اين تعبير، استفاده مىشود كه: اين جهان سراى اقامت نيست، چرا كه راه را به كسى ارائه مىدهند كه از گذرگاهى عبور مىكند، و مقصدى در پيش دارد.
*** باز براى شناسائى هر چه بيشتر اين دشمن قديمىِ خطرناك، مىافزايد: «او افراد زيادى از شما را گمراه كرد، آيا انديشه نكرديد»؟! «وَ لَقَدْ أَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلًّا كَثِيراً أَ فَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ».
آيا نمىبينيد چه بدبختىهائى شيطان بر سر پيروان خود آورده؟ آيا تاريخ پيشينيان را مطالعه نكرديد، تا ببينيد بندگان او به چه سرنوشت شوم و دردناكى گرفتار شدند؟ ويرانههاى شهرهاى بلا ديده آنها در برابر چشم شماست، و عاقبت غمانگيز آنها براى هر كس كه كمترين تعقل و انديشهاى داشته باشد، روشن است.
پس چرا دشمنى را كه امتحان عداوت خود را بارها و بارها داده است جدّى نمىگيريد؟ باز با او طرح دوستى مىريزيد، و حتى او را رهبر و ولى و راهنماى خويش انتخاب مىكنيد؟!
«جِبِلّ» (به كسر ج و ب و تشديد لام) چنان كه «راغب» در «مفردات» گويد:
به معنى جماعت و گروه است كه از نظر عظمت، تشبيه به «جَبَل» (بر وزن عمل) به معنى كوه شده است، و تعبير «كَثِيراً» براى تأكيد بيشتر، در مورد پيروان شيطان است كه در هر جامعهاى قشر عظيمى را تشكيل مىدهند.
بعضى عدد «جبل» را ده هزار نفر يا بيشتر نوشتهاند، و براى كمتر از آن اين