آنها جزائى جز اعمالى كه انجام مى‌دادند، دارند»؟! «هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا ما كانُوا يَعْمَلُونَ».
آرى، اين اعمال و كردار كفار و مجرمين است، كه به صورت زنجيرهاى اسارت، بر گردن و دست و پاى آنها گذارده مى‌شود، آنها در اين جهان نيز اسير هواى نفس، و زر و زور و پست و مقام بودند، و در قيامت كه تجسم اعمال صورت مى‌گيرد، همان اسارتها به شكل ديگرى ظاهر مى‌شود.
آيه فوق، بار ديگر مسأله «تجسم اعمال» را كه بارها به آن اشاره كرده‌ايم روشن مى‌سازد، زيرا سخن از اين مى‌گويد كه: «جزاى آنها خود اعمال آنها است» و چه تعبيرى از اين زنده‌تر و روشنتر، براى تجسم اعمال؟!
تعبير به «الَّذِينَ كَفَرُوا» دليل بر اين است كه: هم اغواگران مستكبر به اين سرنوشت گرفتار مى‌شوند، و هم اغوا شوندگان مستضعف و همه كافران، و اصولًا ذكر اين وصف اشاره به اين است كه علت مجازات آنها همان كفر آنها است.
***
تفسير نمونه، ج‌١٨، ص: ١١٧ ٣٤ وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ
٣٥ وَ قالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ
٣٦ قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لايَعْلَمُونَ
٣٧ وَ ما أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنا زُلْفى‌ إِلَّا مَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَأُولئِكَ لَهُمْ جَزاءُ الضِّعْفِ بِما عَمِلُوا وَ هُمْ فِي الْغُرُفاتِ آمِنُونَ
٣٨ وَ الَّذِينَ يَسْعَوْنَ فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ فِي الْعَذابِ مُحْضَرُونَ
ترجمه:
٣٤- و ما در هيچ شهر و ديارى پيامبرى بيم‌دهنده نفرستاديم مگر اين كه مترفين آنها (كه مست ناز و نعمت بودند) گفتند: «ما به آنچه فرستاده شده‌ايد كافريم»!
٣٥- و گفتند: «اموال و اولاد ما (از همه) بيشتر است (و اين نشانه علاقه خدا به ماست)؛ و ما هرگز مجازات نخواهيم شد»!
٣٦- بگو: «پروردگار من روزى را براى هر كس بخواهد وسيع يا تنگ مى‌كند، (اين ربطى به قرب در درگاه او ندارد)؛ ولى بيشتر مردم نمى‌دانند»!
٣٧- اموال و فرزندانتان هرگز شما را نزد ما مقرّب نمى‌سازد، جز كسانى كه ايمان بياورند و عمل صالح انجام دهند كه براى آنان پاداش مضاعف در برابر كارهائى است