تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٧
بزرگى است كه آوازه او، همه جا بپيچد، و گرنه در هر زمانى حجت الهى براى مشتاقان و طالبان، وجود دارد، و اگر مىبينيم، دوران ميان حضرت مسيح عليه السلام و قيام پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را دوران فترت، شمردهاند، نه به اين معنى است كه مطلقاً حجت الهى براى آنها وجود نداشته، بلكه فترت از نظر قيام پيامبران بزرگ، و اولو العزم است.
أمير مؤمنان على عليه السلام در اين زمينه مىفرمايد: إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّداً صلى الله عليه و آله وَ لَيْسَ أَحَدٌ مِنَ الْعَرَبِ يَقْرَأُ كِتاباً وَ لايَدَّعِي نُبُوَّةً!: «خداوند هنگامى محمد را مبعوث ساخت كه احدى از عرب كتاب آسمانى نمىخواند و ادعاى نبوت نمىكرد». «١»
به هر حال، هدف از نزول قرآن، اين بود كه: مردم غافل را هشيار، و خوابزدگان را بيدار، سازد، و خطراتى كه آنها را احاطه كرده، و گناهانى كه در آن فرو رفتهاند، و شرك و فسادى كه به آن آلوده شدهاند، به آنها يادآورى كند، آرى، قرآن پايه آگاهى و بيدارى، و كتاب پاكسازى دل و جان است.
*** سپس، قرآن به عنوان يكى پيشگوئى درباره سران كفر و سردمداران شرك، مىگويد: «فرمان و وعده الهى بر اكثر آنها تحقق يافته و به همين دليل ايمان نمىآورند» «لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لايُؤْمِنُونَ».
در اين كه: منظور از «قَول» در اينجا چيست؟ مفسران احتمالاتى دادهاند، ولى ظاهراً، منظور، همان وعده عذاب جهنم براى پيروان شياطين است، چنان كه در آيه ١٣ سوره «سجده» آمده است: وَ لكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ: «ولى سخن من درباره آنها تحقق يافته، كه دوزخ را از جن و انس پر مىكنم»، و در آيه ٧١ سوره «زمر» مىخوانيم: وَ لكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ