در اين كه: مخاطب در اين جمله، و همچنين جمله «إِنِّي آمَنْتُ بِرَبِّكُمْ» كيست؟ ظاهر آيات قبل، نشان مى‌دهد: همان گروه مشركان و بت‌پرستانى هستند كه در آن ديار بودند، تعبير به «رَبِّكُم» (پروردگار شما) نيز منافاتى با اين معنى ندارد، چرا كه اين تعبير، در آيات زيادى از قرآن مجيد در برابر كفار و به هنگام بيان استدلالات توحيدى آمده است. «١»
و نيز جمله «فَاسْمَعُونِ» (به سخنان من گوش فرا دهيد) مخالفتى با آنچه گفته شد، ندارد چرا كه اين جمله را براى دعوت آنها به پيروى از گفتار خويش ذكر كرده، همان گونه كه در داستان «مؤمن آل فرعون» آمده، آنجا كه خطاب به فرعونيان مى‌گويد: يا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشادِ: «اى قوم من! از من پيروى كنيد تا شما را به راه راست هدايت كنم». «٢»
و از اينجا روشن مى‌شود اين كه: بعضى از مفسران گفته‌اند: مخاطب در اين جمله، همان رسولانى هستند كه از سوى خدا براى دعوت اين قوم آمده بودند، و تعبير به «رَبِّكُم» و جمله «فَاسْمَعُونِ» را قرينه بر آن گرفته‌اند، هيچ گونه دليلى براى آن در دست نيست.
*** اما ببينيم عكس العمل اين قوم لجوج، در برابر اين مؤمن پاكباز، چه بود؟
قرآن سخنى از آن به ميان نمى‌آورد، ولى از لحن آيات بعد، استفاده مى‌شود كه آنها بر او شوريدند و شهيدش كردند.
آرى، سخنان پر شور و هيجان‌انگيز او، كه با استدلالاتى قوى و نيرومند و نكاتى جالب و دلنشين همراه بود، در آن قلبهاى سياه و سرهاى پر از مكر و