و اگر مى‌بينيم در تفسير «على بن ابراهيم» اين تعبير به امير مؤمنان على عليه السلام تفسير شده، در واقع بيان مصداق اتم و اكمل آن است.
آرى، هر عالم بى‌تعصبى در محتواى اين كتاب آسمانى بينديشد از معارف پر مغز، احكام متين، اندرزهاى حكيمانه و مواعظ تكان‌دهنده آن گرفته، تا تاريخهاى عبرت‌انگيز، بحثهاى علمى اعجاز آميزش، مى‌داند، همگى گواه بر حقانيت اين آيات است.
امروز كتابهاى مختلفى از سوى دانشمندان غربى و شرقى، درباره اسلام و قرآن تأليف يافته، كه در آنها اعترافات بسيار گويا و روشنى بر عظمت اسلام و صدق آيه فوق ديده مى‌شود.
تعبير به «هُوَ الْحَقَّ» تعبير جامعى است، كه بر تمام محتواى قرآن تطبيق مى‌كند، چرا كه «حق» همان واقعيت عينى و وجود خارجى است، يعنى محتواى قرآن، هماهنگ با قوانين آفرينش، واقعيتهاى عالم هستى، و جهان انسانيت است.
و چون چنين است، هدايتگر به سوى راه خداست، خداوندى كه هم «عزيز» است و هم «حميد»، يعنى در عين توانائى و شكست‌ناپذير بودن، شايسته هر گونه ستايش است، نه همچون قدرتمندان بشر، كه چون بر تخت قدرت نشينند راه زورگوئى و تجاوز و ستمگرى و انحصارطلبى را، پيش مى‌گيرند.
نظير اين تعبير در آيه ١ سوره «ابراهيم» نيز آمده است آنجا كه مى‌گويد:
كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلى‌ صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ: «اين كتابى است كه بر تو نازل كرديم، تا مردم را از تاريكى‌ها، به سوى روشنائى (علم و ايمان) به فرمان پروردگارشان، در آورى، به سوى راه