نيست؟!
در اين كه: ضمير جمع در «أَ لَمْ يَرَوْا» (آيا نديدند) به چه كسى بر مى‌گردد؟
مفسران احتمالاتى داده‌اند:
نخست اين كه: به «اصحاب القريه» كه در آيات گذشته، سخن از آنها در ميان بود، باز مى‌گردد، و ديگر اين كه: منظور «اهل مكّه» است كه اين آيات براى هشدار آنها نازل شده است.
ولى توجه به آيه گذشته «يا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ ...» نشان مى‌دهد: منظور همه انسانهاست، چرا كه «عباد» در آيه مزبور تمام انسانها را در طول تاريخ فرا مى‌گيرد، كه به هنگام آمدن فرستادگان الهى، به تكذيب و استهزاء برخاستند و در هر حال، دعوتى است از همه مردم جهان، كه تاريخ پيشينيان را دقيقاً مطالعه كنند، و آثار باقيمانده آنها را بنگرند، و دل عبرت بين را از ديده بيرون فرستند تا خوب نظر كند، و ايوان قصرهاى ويران شده گردنكشان را آئينه عبرت بداند.
در پايان آيه، مى‌افزايد: «آنها هرگز به سوى ايشان بازگشت نمى‌كنند» «أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لايَرْجِعُونَ». «١»

يعنى مصيبت بزرگ اينجاست كه امكان بازگشت به دنيا و جبران گناهان و بدبختيهاى گذشته را ندارند، چنان پل‌ها در پشت سر آنان ويران گشته كه بازگشتشان هرگز ممكن نيست!
اين تفسير، درست همانند سخنى است كه على عليه السلام درباره عبرت گرفتن از مردگان، در يكى از خطب «نهج البلاغه» فرموده است: لا عَنْ قَبِيحٍ يَسْتَطِيعُونَ