تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٥
«و تلاش و كوشش آلوده و ناپاك و فاسدشان نابود مىگردد، و به جائى نمىرسد» «وَ مَكْرُ أُولئِكَ هُوَ يَبُورُ».
گر چه اين فاسدان مفسد، چنين مىپندارند كه: با ظلم و ستم و دروغ و تقلب مىتوانند عزتى براى خود كسب كنند، و مال و ثروت و قدرتى، اما در پايان كار، هم عذاب الهى را براى خود فراهم ساختهاند، و هم تلاشهاى آنها بر باد مىرود.
كسانى بودند كه: به گفته قرآن «خدايان ساختگى را مايه عزت خود مىپنداشتند» (وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزّاً). «١»
منافقانى بودند كه: خود را عزيز، و مؤمنان را ذليل فكر مىكردند، و «مىگفتند: اگر به مدينه باز گرديم، عزيزان، ذليلان را بيرون خواهند كرد»! (يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ). «٢»
افراد ديگرى بودند كه، قرب فراعنه را مايه عزت خويش تصور مىكردند، يا از گناه و ظلم و ستم آبرو مىطلبيدند، اما همگى سقوط كردند، و تنها ايمان و عمل صالح است كه به سوى خداوند عزيز بالا مىرود!
«مَكر» گر چه در لغت به معنى «هر گونه چارهانديشى» است، اما در مواردى به معنى چارهانديشىهاى توأم با فساد به كار مىرود كه آيه مورد بحث، از آنهاست.
«سَيِّئات» در آيه فوق، همه زشتيها و بديها را اعم از بديهاى عقيدتى يا عملى شامل مىشود.
و اين كه: بعضى آن را به توطئههاى مشركان براى كشتن يا تبعيد كردن پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله از «مكّه» تفسير كردهاند، در واقع يكى از مصاديق آن را بيان كردهاند، نه تمام مفهوم آن را.