تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣١
اما در چه چيز آنها جدال مىكنند؟ در آيه، ذكر نشده است، ولى، پيداست:
منظور، جدال در امر دنيا، و امور زندگى مادى است.
ولى بعضى آن را به معنى جدال در امر «معاد» گرفتهاند، در حالى كه معنى اول مناسبتر به نظر مىرسد، هر چند اراده معنى جامعى كه شامل هر دو شود، و هر گونه جدال و مخاصمه را در بر گيرد نيز بعيد نيست.
قابل توجه اين كه: ضميرهاى متعدد موجود در آيه، همه، به مشركان «مكّه» بر مىگردد كه در امر معاد ترديد داشتند، و از روى استهزاء مىگفتند: قيامت كى بر پا خواهد شد؟
ولى، مسلم است منظور: شخص آنها نيست، بلكه نوع آنهاست (نوع انسانهاى غافل و بىخبر از امر معاد) زيرا آنها مردند، و اين صيحه آسمانى را هرگز نديدند (دقت كنيد).
به هر حال، قرآن با اين تعبير كوتاه و قاطع به آنها هشدار مىدهد كه:
اولًا- قيامت به طور ناگهانى و غافلگيرانه بر پا مىشود.
و ثانياً- موضوع پيچيدهاى نيست كه آنها در امكانش به بحث و مخاصمه برخيزند، با يك صيحه، همه چيز پايان مىگيرد و دنيا به آخر مىرسد.
*** لذا در آيه بعد، مىگويد: اين مسأله به قدرى سريع و برقآسا و غافلگيرانه است كه «حتى توانائى بر وصيت و سفارش نخواهند داشت، و حتى فرصت مراجعت به سوى خانواده و منزلهاى خود را پيدا نمىكنند»! «فَلا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَ لا إِلى أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ».
معمولًا هنگامى كه حادثهاى براى انسان روى مىدهد و انسان احساس مىكند، پايان عمرش نزديك شده، سعى مىكند، هر جا هست خود را به منزل و