تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١١
٣٣- و مستضعفان به مستكبران مىگويند: «وسوسههاى فريبكارانه شما در شب و روز (مايه گمراهى ما شد)، هنگامى كه به ما دستور مىداديد كه به خداوند كافر شويم و همتايانى براى او قرار دهيم»! آنان هنگامى كه عذاب (الهى) را مىبينند پشيمانى خود را پنهان مىكنند (تا بيشتر رسوا نشوند)! و ما غل و زنجيرها در گردن كافران مىنهيم؛ آيا جز آنچه عمل مىكردند به آنها جزا داده مىشود؟!
تفسير:
گفتگوى مستضعفان و مستكبران
به تناسب بحثى كه در آيات گذشته، پيرامون موضعگيرى مشركان در برابر مسأله «معاد» بود، در آيات مورد بحث، بعضى از صحنههاى دردناك معاد را براى آنها مجسم مىسازد، تا به سرانجام كار خويش واقف گردند.
نخست مىگويد: «كافران گفتند: ما هرگز به اين قرآن و كتب آسمانى ديگر كه قبل از آن بوده ايمان نخواهيم آورد» «وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ نُؤْمِنَ بِهذَا الْقُرْآنِ وَ لا بِالَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ».
معروف است كلمه «لَن» براى نفى ابد است، بنابر اين آنها مىخواهند بگويند: اگر تا ابد هم تبليغ كنيد ما ايمان نخواهيم آورد، و اين دليل بر لجاجت آنهاست، كه تصميم خود را براى ابد گرفته بودند، در حالى كه يك فرد حق طلب، اگر به دليلى قانع نشد، نمىتواند دلائل احتمالى آينده را نشنيده، انكار كند، و بگويد: دلائل ديگر را نيز در بست رد مىكنم!
در اين كه: منظور از «الَّذِينَ كَفَرُوا» كيست؟ جمعى از مفسران آن را به «مشركان» تفسير كردهاند، و بعضى به «يهود» و اهل كتاب، ولى قرائن آيات بعد كه سخن از شرك مىگويد، دليل بر اين است كه منظور مشركان، است.