تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٨
أَرْسَلْناكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ».
همين قدر كه در انجام وظيفه «بشارت» و «انذار» كوتاهى نكنى براى تو كافى است، تو نداى خود را به گوش آنان برسان، به پاداشهاى الهى بشارت ده، و از كيفرهاى پروردگار آنها را بترسان، خواه پذيرا شوند، يا بر سر عناد و لجاج بايستند.
قابل توجه اين كه: در آخرين آيه بحث گذشته، فرمود: «إِنْ أَنْتَ إِلَّا نَذِيرٌ»، ولى در نخستين آيه مورد بحث، مىگويد: «ما تو را بشير و نذير به حق فرستاديم» اشاره به اين كه: اگر تو انذاركنندهاى، از سوى خودت اين كار را نمىكنى، اين مأموريتى است كه ما بر عهدهات گذاردهايم.
و اگر در آيه گذشته، تنها روى انذار تكيه شده بود، به خاطر آن بود كه سخن از جاهلان لجوجى در ميان بود كه، همچون مردگان قبرستان، پذيراى هيچ سخنى نبودند، اما در اينجا وظيفه انبياء را به طور كلى بيان مىكند، كه داراى هر دو جنبه بشارت و انذار است، منتها در پايان اين آيه، مجدداً روى «نذير» تكيه مىكند؛ چرا كه بخش اصلى دعوت انبياء، در برابر مشركان و ظالمان از طريق «انذار» بوده است.
«خَلا» از ماده «خلاء»، در اصل به معنى مكانى است كه ساترى در آن نباشد، اين واژه، هم در مورد زمان به كار مىرود، و هم مكان، و از آنجا كه زمان در گذر است، به ازمنه گذشته «ازمنه خاليه» گفته مىشود، زيرا اكنون اثرى از آنها نيست، و دنيا از آن خالى شده است.
بنابراين، جمله «وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ»، به اين معنى است كه: هر امتى از امتهاى پيشين، انذاركنندهاى داشته است.
اين نكته نيز قابل توجه است كه: بر طبق آيه فوق، تمام امتها داراى