تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٨
باشد، كه شامل آيات قرآن و ساير انذارهاى پيامبر صلى الله عليه و آله و رهبران الهى مىشود.
*** ٣- «خشيت»- چنان كه در گذشته نيز گفتهايم- به معنى ترسى است كه آميخته با احساس عظمت باشد، و تعبير به «رحمان» كه مظهر رحمت عامه خداوند است در اينجا نكته لطيفى در بر دارد، و آن اين كه: در عين ترس از عظمت خداوند، بايد اميد به رحمت او نيز داشته باشند، تا دو كفه «خوف» و «رجا» كه عامل حركت مستمر تكاملى است متوازن گردد.
جالب اين است كه: در بعضى از آيات قرآن، در مورد «رجا و اميد» نام «اللّه» ذكر شده كه مظهر هيبت و عظمت است: «لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الآخِرَ» «١»
اشاره به اين كه: هم رجا بايد با خوف آميخته شود و هم خوف با رجا (دقت كنيد).
*** ٤- تعبير «بالغيب» در اينجا اشاره به شناخت خداوند از طريق استدلال و برهان است، چرا كه ذات پاك او از حواس انسان پنهان مىباشد، تنها با چشم دل و از لابلاى آثارش، مىتوان جمال و جلال او را مشاهده كرد.
اين احتمال نيز، وجود دارد كه «غيب» در اينجا به معنى پنهان از چشم مردم بوده، يعنى مقام «خشيت» و ترس او جنبه ريائى و در حضور مردم نداشته، بلكه در نهان نيز داراى خشيت باشد.
بعضى نيز آن را به معنى «قيامت» تفسير كردهاند، چرا كه از مصداقهاى روشن امورى است كه از حس ما پنهان است، ولى معنى اول از همه مناسبتر به نظر مىرسد.