حتى يارى خودشان» (وَ لا يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْراً وَ لاأَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ).
*** لذا در آيه بعد، مى‌افزايد: «آنها قادر به نصرت و يارى عبادت‌كنندگان خويش نيستند، و اين عابدان در قيامت، لشكر آنها خواهند بود، و همگى در آتش دوزخ حضور مى‌يابند» «لايَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ».
چه دردناك است كه، اين پيروان در آن روز، به صورت لشكريانى پشت سر بتها قرار گيرند، و همگى در دادگاه عدل خدا، حضور يابند، و بعد از آن، همگى به دوزخ فرستاده شوند، بى‌آن كه بتوانند گرهى را از كار لشكر خود بگشايند.
اصولًا تعبير به «مُحْضَرُون» در همه جا، نشانه تحقير است و حاضر ساختن افراد، بى آن كه خودشان تمايل داشته باشند، نشانه حقارت آنها است.
طبق اين تفسير، ضمير اول «هُمْ» در جمله «وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ» به «عابدها» و ضمير دوم به «معبودها» بر مى‌گردد، در حالى كه بعضى از مفسران احتمال عكس آن را نيز داده‌اند كه معبودان و بتها لشكر عابدين خود در آن روز خواهند بود، در عين اين كه: لشكرند، كمترين يارى از آنها ساخته نيست! ولى تفسير اول مناسبتر است.
به هر حال، اين تعبيرها، تنها در مورد معبودان صاحب شعور، مانند شياطين و گردنكشان جن و انس، صادق است.
ولى اين احتمال، نيز وجود دارد كه: در آن روز خداوند در بتهائى كه از سنگ و چوب ساختند نيز عقل و شعورى مى‌آفريند، تا عابدان خود را سرزنش كنند، و ضمناً همين سنگ و چوبها به عنوان آتشگيره‌هاى جهنم، در كنار آنان خواهند بود، چنان كه قرآن در آيه ٩٨ سوره «انبياء» مى‌گويد: إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ: «شما و آنچه را غير از خدا