تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥١
تعبير را مناسب ندانستهاند «١» ولى بعضى اين اعداد را لازم نمىدانند. «٢»
به هر حال، عقل سليم ايجاب مىكند: انسان از چنين دشمن خطرناكى كه به هيچ انسانى رحم نمىكند، و قربانيانش در هر گوشه و كنارى بر خاك هلاكت افتادهاند، سخت بر حذر باشد، و آنى به خود اجازه غفلت ندهد، چنان كه امير مؤمنان على عليه السلام آن پيشواى آگاه و بيدار، در يكى از خطبههايش براى توجه به اين حقيقت، مردم را مخاطب ساخته مىگويد: فَاحْذَرُوا عِبادَ اللَّهِ عَدُوَّ اللَّهِ أَنْ يُعْدِيَكُمْ بِدائِهِ وَ أَنْ يَسْتَفِزَّكُمْ بِنِدائِهِ وَ أَنْ يُجْلِبَ عَلَيْكُمْ بِخَيْلِهِ وَ رَجِلِهِ فَلَعَمْرِي لَقَدْ فَوَّقَ لَكُمْ سَهْمَ الْوَعِيدِ وَ أَغْرَقَ إِلَيْكُمْ بِالنَّزْعِ الشَّدِيدِ وَ رَماكُمْ مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ فَقالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ:
«اى بندگان خدا! از اين دشمن خدا بر حذر باشيد، مبادا شما را به بيمارى خويش (كبر و غرور) مبتلا سازد، و با نداى خود شما را به حركت در آورد، و به وسيله لشكريان سواره و پيادهاش، شما را جلب كند، به جان خودم سوگند او تيرى خطرناك براى شكار كردن شما به چلّه كمان گذاشته، و آن را با قدرت و شدت تا سرحد توانائى كشيده، و از نزديكترين مكان شما را هدف قرار داده!، هم او گفته است: پروردگارا به سبب آن كه مرا اغوا كردهاى، زرق و برق زندگى را در چشم آنها جلوه مىدهم، و همه آنها را اغوا خواهم كرد» (در حالى كه خداوند سبب گمراهيش نبود بلكه هواى نفسش او را گمراه ساخته). «٣»
و راستى عجيب است كه چنين دشمنى را به دوستى برگزينيم، و به گفته