تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٢
در روايتى از پيغمبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله آمده است: «در همان حال كه بهشتيان، غرق در نعمتهاى بهشتى هستند، نورى بر بالاى سر آنها آشكار مىشود، نور لطف خداست كه بر آنها پرتو افكنده، ندائى برمىخيزد كه سلام بر شما اى بهشتيان! و اين همان است كه در قرآن آمده: «سَلامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ».
اينجاست كه نظر لطف خداوند، چنان آنها را مجذوب مىكند كه از همه چيز، جز او غافل مىشوند، و همه نعمتهاى بهشتى را در آن حال، به دست فراموشى مىسپارند، و اينجاست كه فرشتگان از هر درى بر آنها وارد مىشوند، و مىگويند درود بر شما». «١»
آرى، جذبه شهود محبوب، و ديدار لطف يار، آن قدر لذت بخش و شوقانگيز است كه يك لحظه از آن با هيچ نعمتى، حتى با تمام جهان برابر نيست، و عاشقان ديدار او، آن چنانند كه اگر اين افاضه معنوى از آنها قطع شود، قالب تهى مىكنند، چنان كه در حديثى از امير مؤمنان عليه السلام آمده است كه فرمود:
لَوْ حُجِبْتُ عَنْهُ ساعَةً لَمِتُّ!: «اگر يك ساعت از ديدار او محجوب بمانم جان مىدهم»!! «٢»
جالب اين كه: ظاهر آيه اين است كه: اين سلام پروردگار، كه نثار مؤمنان بهشتى مىشود، سلامى است مستقيم و بىواسطه، سلامى است از ربّ و پروردگار، آن هم سلامى كه از رحمت خاصه او، يعنى مقام رحيميتش سرچشمه مىگيرد، و تمام الطاف و كرامات در آن جمع است، وه! چه نعمتى؟!
***
تفسير نمونه، ج١٨، ص: ٤٤٣ نكته:
انواع سلامهائى كه نثار بهشتيان مىشود
اصولًا بهشت «دار السلام» است همان گونه كه در آيه ٢٥ سوره «يونس» مىخوانيم: وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلى دارِ السَّلامِ: «خداوند مردم را به دار السلام و سرزمين سلامت و آرامش دعوت مىكند».
و بهشتيان كه ساكنان اين سرزميناند، گاه با سلام فرشتگان روبرو مىشوند كه به هنگام ورود در بهشت از هر درى بر آنها وارد مىشوند و مىگويند: «سلام بر شما به خاطر شكيبائىهائى كه داشتيد و چه پايان خوبى است اين سرائى كه نصيبتان شده» (وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ* سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ). «١»
گاه، ساكنان «اعراف»، آنها را صدا مىزنند و مىگويند: «سلام بر شما» (وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ). «٢»
گاه، پس از ورود در بهشت با سلام و تحيت فرشتگان، روبرو مىشوند و گاه، به هنگام قبض روح، اين سلام از ناحيه فرشتگان مرگ به آنها نثار مىشود مىگويند: «سلام بر شما وارد بهشت شويد، به خاطر اعمالى كه انجام مىداديد» (الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ أُدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ). «٣»
و گاه، خودشان به يكديگر سلام و درود مىفرستند، و اصولًا «تحيت آنها در آنجا همان سلام است» (تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ). «٤»
و بالاخره برتر و بالاتر از همه اينها، سلام پروردگار است «سَلامٌ قَوْلًا مِنْ