تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٥
شاخِصَةٌ أَبْصارُ الَّذِينَ كَفَرُوا يا وَيْلَنا قَدْ كُنَّا فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا بَلْ كُنَّا ظالِمِينَ:
«وعده حق (قيامت) نزديك مىشود در آن هنگام، چشمهاى كافران از شدت وحشت از حركت باز مىماند، مىگويند: اى واى بر ما! كه از اين امر در غفلت بوديم، بلكه ما ستمگر بوديم».
به هر حال، تعبير به «مَرْقَد» كه به معنى «خوابگاه» و «خواب» مىآيد. «١»
بيانگر اين واقعيت است كه، آنها در عالم برزخ در حالتى شبيه به حالت خواب فرو مىروند، و چنان كه در ذيل آيه ١٠٠ سوره «مؤمنون» گفتهايم:
«برزخ» نسبت به اكثريت مردم، كه در حالتى متوسط از ايمان و كفر قرار دارند، بىشباهت به حالت خواب نيست، در حالى كه مؤمنان پيشرو، و كافران فوق العاده بدكار، در آنجا كاملًا هوشيارند، و متنعم به نعمتها، و يا گرفتار انواع عذابند. «٢»
بعضى نيز احتمال دادهاند: هول و وحشت قيامت، به اندازهاى است كه عذاب برزخى در مقابل آن، همانند خواب آرامى بيش نيست.
*** آن گاه، براى توضيح چگونگى سرعت وقوع اين «نفخ صور» مىفرمايد:
«آن، صيحه واحدى بيش نيست، فريادى عظيم برمىخيزد، و همگى نزد ما حاضر مىشوند» «إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ».
بنابراين، براى احياى مردگان و برخاستن آنها از قبرها، و حضورشان در دادگاه عدل پروردگار، زمان زيادى وقت لازم نيست، همان گونه كه براى مرگ انسانها زمان طولانى لازم نبود، صيحه اول، فرياد مرگ است، و صيحه دوم،