تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٤
مَرْقَدِنا».
«اين همان چيزى است كه خداوند رحمن وعده داده است، و فرستادگان او راست گفتند»! «هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ».
آرى، صحنه، آن چنان گويا و دهشتانگيز است كه، انسان همه مسائل باطل و خرافى را به دست فراموشى مىسپرد، و جز اعتراف صريح به واقعيتها راهى نمىيابد، قبرها را به خوابگاه تشبيه مىكند، و رستاخيز را به بيدار شدن از خواب، همان گونه كه در حديث معروف نيز وارد شده است: كَما تَنامُونَ تَمُوتُونَ وَ كَما تَسْتَيْقِظُونَ تُبْعَثُونَ:
«همان گونه كه مىخوابيد مىميريد و همان گونه كه از خواب برمىخيزيد، زنده مىشويد».
در اينجا نخست وحشت مىكنند، و فرياد مىكشند: اى واى بر ما! چه كسى ما را از اين خواب بيدار كرد؟ و از خوابگاهمان برانگيخت؟!
اما به زودى متوجه مىشوند، و به يادشان مىآيد كه: پيامبران راستين از سوى خدا در دنيا وعده امروز را به آنها دادهاند، به خودشان پاسخ مىگويند: اين وعده خداوند رحمن است، خداوندى كه رحمت عامش همگان را فرا گرفته و پيامبرانش راست گفتند، و از اين روز ما را آگاه ساختند، اما افسوس! كه ما همه را به باد سخريه و استهزاء گرفتيم.
بنابراين جمله «هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ» دنباله كلام همان منكران رستاخيز است، ولى بعضى آن را سخن فرشتگان و يا مؤمنان دانستهاند كه بر خلاف ظاهر آيه است، و هيچ ضرورتى براى آن نيست؛ چه اين كه:
اعتراف منكران در آن روز، به حقايق مطلبى نيست كه تنها در اين آيه آمده باشد.
چنان كه در سوره «انبياء» آيه ٩٧ آمده است: وَ اقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَإِذا هِيَ