تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٠
در روايات اسلامى از پيغمبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله آمده است: «اين صيحه آسمانى آن چنان غافلگيرانه است كه دو نفر در حالى كه پارچهاى را گشودهاند، و مشغول معاملهاند، پيش از آن كه آن را برچينند، و بپيچند، جهان پايان مىيابد!
و كسانى هستند كه، در آن لحظه، لقمه غذا از ظرف برداشته اما پيش از آن كه به دهان آنها برسد، صيحه آسمانى فرا مىرسد، و جهان پايان مىيابد.
كسانى هستند كه مشغول تعمير و گلاندود حوضند، تا چهار پايان را سيراب كنند، پيش از آن كه چهار پايان سيراب شوند، قيامت بر پا مىشود»! (تَقُومُ السَّاعَةُ وَ الرَّجُلانِ قَدْ نَشَرا ثَوْبَهُما يَتَبايَعانِهِ فَما يَطْوِيانِهِ حَتّى تَقُومَ!، وَ الرَّجُلُ يَرْفَعُ أُكْلَتَهُ إِلى فِيْهِ فَما تَصِلُ إِلى فِيهِ حَتّى تَقُومَ!، وَ الرَّجُلُ يَلِيْطُ حَوضَهُ لِيَسْقِىَ ماشِيَتَهُ فَما يَسْقِيها حَتّى تَقُومَ!). «١»
جمله «ما يَنْظُرُون» در اينجا به معنى «انتظار نمىكشند» آمده است، زيرا ماده «نظر» چنان كه «راغب» در «مفردات» مىگويد، به معنى گردش فكر يا انديشه، براى مشاهده يا ادراك چيزى است، و گاه به معنى تأمل و جستجوگرى، و نيز به معنى معرفت حاصل از جستجوگرى، آمده است.
«صَيْحَه» در اصل به معنى «شكافتن چوب يا لباس و برخاستن صدا» از آن است، سپس در هر صداى بلند، و فرياد مانند، به كار رفته، گاه به معنى طول قامت نيز آمده، مثلًا گفته مىشود: بِأَرْضِ فُلانٍ شَجَرٌ قَدْ صاحَ!: «در فلان زمين درختى است كه فرياد مىكشد» يعنى آن چنان طولانى شده، كه گوئى فرياد مىزند و مردم را به سوى خود مىخواند.
«يَخِصِّمُونَ» از ماده «خصومت» به معنى نزاع و جنگ است.