تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٩
(كشتىها) قرار گرفته است، مانند: وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْفُلْكِ وَ الأَنْعامِ ما تَرْكَبُونَ:
«از كشتىها و چهار پايان موجوداتى آفريد كه بر آنها سوار مىشويد» «١» و نيز در آيه ٨٠ سوره «مؤمن» مىخوانيم: وَ عَلَيْها وَ عَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ: «بر چهار پايان و كشتىها حمل (سوار) مىشويد».
ولى، اين آيات نيز منافاتى با عموميت مفهوم آيه مورد بحث ندارد.
*** آيه بعد، براى روشنتر ساختن اين نعمت بزرگ، حالتى را كه از دگرگون شدن اين نعمت به وجود مىآيد، بيان مىكند مىگويد: «اگر بخواهيم آنها را غرق مىكنيم، آن چنان كه نه فريادرسى داشته باشند، و نه كسى كه آنها را از دريا بگيرد» «وَ إِنْ نَشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلا صَرِيخَ لَهُمْ وَ لا هُمْ يُنْقَذُونَ».
به يك موج عظيم، فرمان مىدهيم كشتى آنها را واژگون كند!
يا به يك گرداب، مأموريت مىدهيم آنها را در كام خود فرو بلعد!
يا به يك طوفان، دستور مىدهيم آنها را مانند يك پر كاه بردارد، و در وسط امواج پرتاب كند!
و اگر بخواهيم، خاصيت آب و كشتى و نظم وزش باد، و آرامش دريا را بر هم مىزنيم، تا همه چيز آنها به هم ريزد، اين مائيم كه: اين نظام را تداوم مىبخشيم، تا آنها بهره گيرند، و اگر گهگاه، حوادثى از اين قبيل مىفرستيم براى اين است كه با توجه به آن، اهميت نعمتى را كه در آن غرقند، بدانند.
«صَرِيخ» از ماده «صراخ» به معنى فريادرس است.
و «يُنْقَذُون» از ماده «انقاذ» به معنى بر گرفتن و نجات دادن است.
***