تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٩
كهكشان عظيمى است كه به دور خود در حال گردش است. «١»
زيرا «فَلَك» چنان كه ارباب لغت گفتهاند: در اصل، به معنى بر آمدن پستان دختران و شكل دورانى به خود گرفتن است، سپس به قطعاتى از زمين كه مدور است و يا اشياء مدور ديگر، اطلاق شده، و از همين رو، به مسير دورانى كواكب نيز اطلاق مىشود.
جمله «كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ»، به عقيده بسيارى از مفسران، اشاره به هر يك از خورشيد، ماه و ستارگان است كه براى خود، مسير و مدارى دارند، هر چند، نام ستارگان، قبلًا در آيات ذكر نشده، ولى با توجه به ذكر «ليل» (شب) و قرين بودن ستارگان با ماه و خورشيد، فهم اين معنى، از جمله مزبور بعيد به نظر نمىرسد، به خصوص كه «يَسْبَحُونَ» به صورت صيغه جمع آمده است.
اين تفسير، نيز وجود دارد كه: اين جمله، اشاره به هر يك از خورشيد و ماه و شب و روز بوده باشد، چرا كه، شب و روز هر كدام براى خود، مدارى دارند، و دقيقاً دور كره زمين گردش مىكنند، تاريكى، نيمى از كره زمين را، هميشه پوشانده، و روشنائى نيم ديگر را، و اين دو در بيست و چهار ساعت يك دور تمام به گرد زمين مىگردند.
تعبير به «يَسْبَحُونَ» از ماده «سباحت» كه طبق نقل «راغب» در «مفردات» در اصل به معنى حركت «سريع» در آب و هوا است «٢»
اشاره، به حركت سريع كرات آسمانى مىكند، و آنها را تشبيه به موجودات عاقلى كرده است كه، با سرعت به گردش خود ادامه مىدهند، امروز، نيز اين حقيقت ثابت شده كه اجرام