تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧
اثر ريزش كوهها در اثر صاعقهها يا آتشفشانها، و مانند آن، ديده يا شنيده است، هر انسان عاقلى مىداند: وقوع اين امور، در هر لحظه و هر مكان، امكانپذير است، اگر زمين آرامشى دارد، و آسمان براى ما امن و امان است، به قدرت و فرمان ديگرى است، ما كه از هر سو در قبضه قدرت او قرار داريم، چگونه مىتوانيم توانائيش را بر معاد انكار كنيم؟! و يا چگونه مىتوانيم از حوزه حكومت او فرار نمائيم؟
*** در اينجا به چند نكته بايد توجه كرد:
١- با اين كه آسمان، بالاى سر، و زمين زير پاست، در آيه فوق تعبير به «ما بَيْنَ أَيْدِيهِم» (پيش روى آنها) «وَ ما خَلْفَهُم» (پشت سر آنها) شده است، و تنها موردى در قرآن است كه اين تعبير در آن ديده مىشود، اين تعبير ممكن است اشاره به اين معنى باشد كه، منظره آسمان به هنگام طلوع و غروب خورشيد و ماه و ستارگان اهميت بيشترى دارد، و قدرت و عظمت حق در آن لحظه آشكارتر است، و مىدانيم هنگامى كه انسان رو به افق مىايستد، اين منظره پيش روى اوست، و زمين كه در درجه بعد از اهميت قرار دارد، به عنوان پشت سر او معرفى شده است.
به علاوه، اگر اين مغروران غافل، حتى اينقدر، به خود اجازه نمىدهند كه بالاى سر خود را بنگرند؛ چرا لااقل آنچه را پيش روى آنها قرار دارد، و در كنار افق ديده مىشود، نمىنگرند؟!
*** ٢- مىدانيم درون كره زمين مذاب، سوزان و در حال فوران است، و در حقيقت زندگى همه انسانها بر روى مجموعهاى از آتشفشانهاى بالقوه قرار دارد،