تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٣
تفسير:
گشاينده درهاى بسته او است!
آغاز اين سوره- مانند سورههاى «حمد»، «سبأ» و «كهف»- با حمد پروردگار شروع مىشود، حمد و ستايش او به خاطر آفرينش جهان پهناور هستى، مىفرمايد: «حمد مخصوص خداوندى است كه، خالق آسمانها و زمين است»، و همه نعمتها و مواهب هستى از وجود ذىجود او سرچشمه مىگيرد «الْحَمْدُ لِلَّهِ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الأَرْضِ».
«فاطِر» از ماده «فطور»، در اصل به معنى شكافتن از طول است، و از آنجا كه آفرينش موجودات همانند شكافته شدن ظلمت عدم، و بيرون آمدن نور هستى است، اين تعبير در مورد خلقت و آفرينش، به كار مىرود، مخصوصاً با توجه به علوم روز كه مىگويد: مجموعه عالم هستى در آغاز توده واحدى بوده، كه تدريجاً شكافته شده، و بخشهائى از آن جدا گرديده، اطلاق كلمه «فاطر» بر ذات پاك خداوند، مفهوم تازهتر و روشنترى به خود مىگيرد. «١»
آرى او را به خاطر خالقيتش حمد و سپاس مىگوئيم، چرا كه هر چه هست از ناحيه اوست، و هيچ كس جز او چيزى از خود ندارد.
و از آنجا كه تدبير اين عالم، از سوى پروردگار- به حكم اين كه عالم، عالم اسباب است- بر عهده فرشتگان گذارده شده، بلافاصله از آفرينش آنها و قدرتهاى عظيمى كه پروردگار در اختيارشان گذارده سخن مىگويد.
«خداوندى كه فرشتگان را رسولانى قرار داد، كه داراى بالهاى دو گانه و سه گانه و چهار گانهاند» «جاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ».